Wiktor Polearch Brodzki

(PSB 1817 Olesinek, 24 grudnia 1826 Ochotówka koło Owrucza, Wołyń – 9 października 1904 Rzym)

rzeźbiarz 

rodzina

syn Józefa Salezego Brodzkiego herbu Łodzia i Wiktorii z Bronikowskich herbu Osęk 

Wiktor Brodzki 18 stycznia 1876 Polona.pl

brat Eugeniusza (1810–1842)

był ojcem chrzestnym Leona (1883–1976), syna malarza Henryka Siemiradzkiego

poślubił Olimpię Wiktorię Bobowską (1819– 911)

dzieci: Eugeniusz Ksawery (1837– 865), żona Agnieszka Brodzka (1825–1908); Juliusz Zdzisław (1839–1866); Amelia, mąż Bronisław Słonecki; Julian Konstanty Deodat, żona Alojzja Maria Bure

biogram

           Naukę rozpoczął w Mozyrzu, następnie ukończył gimnazjum w Żytomierzu. Odbył praktykę w kancelarii adwokackiej w Żytomierzu, kończąc karierę jako sekretarz marszałka szlachty w Owruczu. Dzięki protekcji Kaspra Żelewietra (około 1780–1856) i ministra Ignacego Turkułła (1798–1856) uzyskał finansowe wsparcie z funduszy Królestwa Polskiego i wyjechał do Petersburga, gdzie rozpoczął studia jako wolny słuchacz w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych. Studiował u Iwana Pietrowicza Vitalego (1794–1855) i Nikołaja Pimienowa (1812-1864), następnie dzięki uzyskanemu stypendium na studia zagraniczne, kontynuował studia w Dreźnie, Wiedniu i Rzymie.

           Po powrocie do Petersburga realizował liczne zamówienia dworu i rodziny carskiej, w duchu neoklasycyzmu. Wykonał między innymi kilka rzeźb do Ermitażu, kominek pałacu w Carskim Siole, posąg Katarzyny II do Sali konferencyjnej Akademii Petersburskiej, posąg Jezusa błogosławiącego w kościele Wszystkich Świętych w Warszawie.

           Zamieszkał w Rzymie, nie tracąc kontaktów z Rosją, gdzie otrzymał tytuł Akademika i godność profesora honorowego Akademii Petersburskiej. Był też członkiem akademii we Florencji i Mediolanie.

           Tworzył w marmurze, rzadziej w brązie, kompozycje o tematyce antycznej, mitologicznej, religijnej, rzeźby i pomniki nagrobne (Nagrobek Laury Przeździeckiej w Kamieńcu Podolskim), portrety (Jana III Sobieskiego, Mikołaja Kopernika, Tadeusza Kościuszki, Adama Mickiewicza, Stanisława Kierbedzia, medalion do pomnika Jana Kochanowskiego w Poznaniu). Jego portretowe rzeźby odznaczają się wiernością ikonograficzną, czasem naturalizmem. Dużą popularnością cieszyły się grupy rzeźbiarskie o tematyce mitologicznej i antycznej.

           W Krakowie wykonał pomnik Maurycego Poniatowskiego w kościele św. Piotra i Pawia oraz biust Tadeusza Kościuszki w Pałacu Wielopolskich. Dla krakowskiej Akademii Umiejętności przekazał fundusze przeznaczone na stypendium dla młodych rzeźbiarzy w Rzymie.

           Wystawiał swe prace w Petersburgu, Paryżu, Krakowie, Warszawie. Duża kolekcja jego prac znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie.

           Został pochowany w Rzymie na słynnym cmentarzu Campo Verano, zgodnie z testamentem we wspólnym grobie z malarzem Aleksandrem Gierymskim.

wybrane prace:

1851 – Młodzieniec

1852 – Kupidyn śpiący w muszli

1853 – Akteon (Adonis) u źródła mały złoty medal

1854 – Abraham zapraszający trzech podróżnych

1863 – projekt pomnika ofiar wybuchu Wezuwiusza Ucieczka z Pompei (Fuga di Pompea)

1872 – popiersie i posąg M. Kopernika

1881 – Pierwsze podszepty miłości

1881 - pomnik M.J. Poniatowskiego w kościele św. Piotra i Pawła

1889 – popiersie na pomnik J. Kochanowskiego w Poznaniu (zniszczony w 1940 roku)

1893 – Prometeusz

kalendarium

1845 – wpisany na listę szlachty guberni wołyńskiej

1848–1853 – studiował w akademii sztuk pięknych w Petersburgu, ukończył studia z małym złotym medalem

1853 – kontynuował studia w Dreźnie, Wiedniu i Rzymie

1855 – zamieszkał w Rzymie

1856-1869 – studiował w Rzymie

1870 – założył własny warsztat w Rzymie

1862 – członek akademii sztuki w Petersburgu, za prace Kupidyn śpiący i Zefir huśtający się na gałęzi

1868 – mianowany profesorem honorowym Akademii Petersburskiej, za prace Kamień marmurowy, grupę Pierwsza miłość i Ucieczka z Pompei

1884 – członek honorowy Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

1890 – członek honorowy Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu

źródła:

Feliks Kopera, Brodzki Wiktor, [w:] Polski słownik biograficzny, t.2, Kraków 1936, reprint Kraków 1989

Sprawozdanie z Zarządu Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswylu za Rok …, 1899

Bolesław Erzepki, Spis członków Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Poznań 1896

Janusz Derwojed, Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, Wrocław 1975

Kwiatkowska Maria Irena, Rzeźbiarze warszawscy XIX wieku, Warszawa 1995