Andrzej Cellari starszy

(? - 2 marca 1616 Kraków)

kupiec włoski, mieszczanin krakowski 

rodzina

z rodziny Cellarich

syn Jana
starszy brat Pawła starszego i Jana Ambrożego 

poślubił Małgorzatę Miączyńską (około 1567 – 1627 IV 26), córkę z pierwszego małżeństwa jego bratowej, Małgorzaty Chodorowskiej z Janem Miączyńskim

dzieci: Małgorzata (ur. 1592), żona Mogielnickiego herbu Korczak; Barbara, żona Piotra Bogusławskiego; Andrzej młodszy; Paweł młodszy; prawdopodobnie ich córkami były również Regina, Ewa, Katarzyna i Magdalena, występujące w aktach chrztów parafii Mariackiej w Krakowie z lat 1608-1617 jako matki chrzestne dzieci wielu mieszczan krakowskich

biogram

           Wraz z bratem Pawłem starszym prowadził handel suknem, towarami bławatnymi, jedwabiem i aksamitem, współpracowali z kupcem i bankierem Sebastianem Montelupim.

          Przeciwko handlowi prowadzonemu między innymi przez Cellarich, a odbywającemu się w kamienicach i sklepach poza Sukiennicami wystąpili krakowscy sukiennicy, powołujący się na przywileje królewskie. Zapadł wyrok rajców zakazujący Włochom sprzedaży sukna na łokcie. W spór wdał się wielkorządca krakowski - ostatecznie kupcom włoskim wolno było sprzedawać poza obrębem Sukiennic tylko sukno włoskie.
           Na początku XVII wieku ufundował dwukondygnacjowy nagrobek z marmuru i piaskowca przy wejściu do kościoła Mariackiego, a jego żona ufundowała ołtarz Praesentationis, który poświęcił kanonik Erazm Kretkowski. Na ten cel zapisała kwotę 1 300 flp, zabezpieczoną na dobrach Sufczyn 

           Pauli Żegota uważa, że bracia mieli swój bank w kamienicy w Rynku, obecnie „Pod Obrazem”, Rynek Główny 19, i tu też przyjmowali pierwszych jezuitów Alojzego Odescalchi i Bazylego Cerini, których przyjaciel Cellarich - Antoni Possevino przywiózł z Włoch.
           Utrzymywał kontakt z rzeźbiarzem H. Canavesim, przyjaźnił się z nuncjuszem papieskim Klaudiuszem Rangonim i biskupem przemyskim Maciejem Pstrokońskim, którzy byli mediatorami w sporze Andrzeja z Barbarą Fryzerową. Prowadził także długoletni proces z Janem Marszowskim, krewnym Andrzeja Sokoła o przetrzymywanie go w prywatnym więzieniu.

kalendarium

1568 – pojawił się razem z bratem w Krakowie 

1578-1579 – wraz z bratem Pawłem starszym mieszkali w kamienicy w Rynku obecnie nr 19

1579 IX 2 - przyjął prawo miejskie

1579 – bracia mieli już swój bank w kamienicy w Rynku

1582 - zapadł wyrok rajców zakazujący Włochom sprzedaży sukna na łokcie

1586 – kupił od Andrzeja Rosary kamienicę w Rynku, leżącą obok kamienicy „Pod Barany”, obecnie jest to część kamienicy Rynek Główny 27

1591 – bracia posiadali kamienicę przy ulicy Gołębiej

1592 – wraz z bratem za 10 000 florenów nabyli od Betmanów folwark Turzonowski na Prądniku

1593 – bracia kupili od spadkobierców Sebastiana Miączyńskiego kamienicę w Rynku, obecnie „Pod Obrazem”, Rynek Główny 19

1593 - otrzymał indygenat od króla Zygmunta III Wazy
1601 - dożywotni rajca miejski

1601-1605, 1611 – burmistrz miasta 

1605–1606 – toczył spór z Barbarą Fryzerową, właścicielką części Prądnika, o wodę na tych gruntach
1611 - w czasie restauracji ratusza umieścił w gałce na jego wieży cztery srebrne monety zabezpieczone papierową obwolutą z pieczęcią sygnetową (z herbem Cellari) 

1613-1615 – od Zygmunta Alamaniego kupił wieś Łyszkowice w powiecie proszowskim

1614 – mieszkał w kamienicy, obecnie Rynek 19

1614-1616 – prowadził długoletni spór z Janem Marszowskim

1617 – wdowa po Andrzeju przekazała kamienicę w Rynku wraz z całym majątkiem synom

źródła:

Kamila Follprecht, Przyczynki do dziejów krakowskiej rodziny Cellarich, [w:] Krakowski Rocznik Archiwalny, t. 5, Kraków 1999

Jan Ptaśnik, Z dziejów kultury włoskiego Krakowa, [w:] Rocznik Krakowski t. IX, Kraków 1907

Stanisław Tomkowicz, Włosi kupcy w Krakowie w XVII i XVIII wieku, [w:] Rocznik Krakowski t. III, Kraków 1900

Stanisław Kutrzeba, Jan Ptaśnik, Dzieje handlu i kupiectwa krakowskiego, [w:] Rocznik Krakowski t. XIV, Kraków 1912

Jan Adamczewski, Mała encyklopedia Krakowa, 1996 Kraków

Teresa Stanisławska-Adamczewska, Jan Adamczewski, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000

Tomy – Poczet krakowski

Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 2, Kraków 1984

Polska Encyklopedia Szlachecka, t. 1, Warszawa 1935