Jan Cerasinus Kyrstein

(1507 Lwówek Śląski – 6 czerwca 1561 Kraków)

prawnik 

rodzina

syn Kaspra Kyrsteina

poślubił Annę Fogelwederówną, córkę Andrzeja

dzieci: Nestor, Jan, sekretarz królewski, studiował w Lipsku w 1563 roku, w 1578 roku uzyskał szlachectwo od Stefana Batorego; Samuel, studiował w Witenberdza w 1573 roku

biogram

           Po studiach w Akademii Krakowskiej został zastępcą pisarza miejskiego, następnie przeszedł do sądownictwa i objął funkcję wójta krakowskiego sądu ławniczego na Zamku krakowskim.

           Przez małżeństwo z A. Fogelwederówną wszedł do patrycjatu krakowskiego, związany był też z rodziną Bonerów. Cieszył się łaską Zygmunta Augusta i Jana Tarnowskiego, przyjaźnił się z Piotrem Roysiusem, Augustynem Rotundem, Bartłomiejem Griickim i Janem Langiem, wysłannikiem Ferdynanda I. Prowadził interesy wielu rodzin krakowskich patrycjuszy (między innymi Fugherów, Schlichtingów). Dorobił się znacznego majątku, został właścicielem kamienicy przy ul. Floriańskiej (obecnie nr 12).

           Był jednym z wybitniejszych prawników polskich XVI wieku, notariuszem, znawcą prawa magdeburskiego, autorem podręcznika, w którym omówił kilkanaście kwestii z zakresu prawa magdeburskiego prywatnego i procesowego. Tak oceniał ówczesną wiedzę prawniczą w Polsce: nie lubią nasi prawo rzymskie, trzeba go się długo uczyć, błąkając się jak w lesie, a u nas każden tak chce sądzić jak mu dziadek i pradziadek powiedział

           Na murze kościoła Mariackiego znajduje się marmurowy pomnik z jego popiersiem, prawdopodobnie autorstwa Jana Michałowicza z Urzędowa, postawiony mu przez żonę Annę, która za życia otaczała go wiarą, a po śmierci pobożnością.

wybrane prace:

1556 - podręcznik prawa magdeburskiego Enchiridion aliquot locorum communium Juris Magdeburgensis.., praca była 7 – krotnie przedrukowywana, ostatni raz w 1760 roku

O prawie i fołdrowaniu, do dziś nie dochowana

kalendarium

1520 – rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej

1528–1537 – zastępca pisarza miejskiego

1533- Seweryn Boner udzielił mu stałego pełnomocnictwa

1537-1538 – wójt krakowskiego sądu ławniczego

1539–1560 – pełnił funkcję wójta sądu wyższego prawa magdeburskiego na Zamku krakowskim

1550 - otrzymał nobilitację od cesarza Ferdynanda I

1558 XI 2 – w swoim testamencie polecił synom wrócić do nazwiska dziadka: Kyrstein

1560 – stałego pełnomocnictwa udzielił mu Stanisław Boner

źródła:

Wincenty Ogrodziski: Jan Cerasinus (Kyrstein), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 3, Kraków 1937, reprint Kraków 1989

Cercha St. i Kopera Fel., Pomniki Krakowa, Kraków 1904

Czacki T., O litewskich i polskich prawach, Warszawa 1800

Estreicher St., Kultura prawnicza w Polsce XVI w., Kultura staropolska, Kraków 1932