Maksymilian Cercha
(12 października 1818 Kraków – 29 czerwca 1907 Kraków)
malarz, rysownik
rodzina
syn Feliksa, zegarmistrza, i Marianny z Jordanów
jego stryj Ezechiel był malarzem, (miniaturzysta Stanisława Augusta)
Maksymilian Cercha obraz Stanisława Cerchy, Muzeum Narodowe w Krakowie
żona Leokadia z Burdzińskich (zmarła 29 IX 1917), kierowniczka szkoły żeńskiej im. św. Jadwigi
ojciec Stanisława
biogram
Początkowo wyuczył się złotnictwa, później studiował w krakowskiej Szkole Rysunków i Malarstwa przy Instytucie Technicznym, gdzie był uczniem Piotra Orłowskiego, Wojciecha Stattlera, Karola Ceptowskiego, Jana Nepomucena Bizańskiego i Jana Nepomucena Głowackiego.
Przez prawie 40 lat uczył rysunku w różnych, przeważnie krakowskich szkołach (w szkole św. Floriana, w szkole klasztornej w Staniątkach, w szkole św. Barbary), przez parę lat pracował jako kierownik zakładu artystyczno-litograficznego Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, później otworzył własny zakład. Jego uczniami byli miedzy innymi Andrzeja Jan Dudrak, Juliusz i Wojciech Kossakowie, Antoni Kozakiewicz, Józef Mehoffer i Roman Kochanowski. Bywał w Tatrach (początkowo z Janem N. Głowackim), w sierpniu i wrześniu, malował tam pejzaże.
Malował i rysował portrety, karykatury, zabytki Krakowa, a także widoki z Niepołomic, Ojcowa, Tęczynka, Melsztyna, Wiśnicza. Autor rysunków Krakowa i okolic, poszczególnych zabytków, pomników i płyt nagrobnych z kościołów krakowskich. W czasie pożaru w 1850 roku uległy zniszczeniu jego rysunki dzielnic Krakowa (Kazimierza, Kleparza i Piasku). Jego rysunki zabytków krakowskich (uzupełnione przez syna Stanisława, z tekstem Feliksa Kopery), zostały wydane w 40 zeszytach obejmujących 600 rysunków, w tym prawie 20 obiektów dziś już nie istniejących.
W krakowskim Muzeum Narodowym znajduje się jego obraz Popiersie zakonnika, Muzeum Historyczne m. Krakowa ma obraz Widok wschodniej części Rynku Krakowskiego, a 150 jego prac posiada Oddział Czapskich Muzeum Narodowego.
W latach 50-tych mieszkał w domu Ekiera przy ulicy Karmelickiej 44, pod koniec życia mieszkał przy ulicy Długiej 37.
Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (pas Ac, grobowiec rodzinny).
Cerchowie otrzymali własną ulicę (dawną ulicę Marcina Kasprzaka) w XVIII dzielnicy Nowa Huta, między osiedlem Na Skarpie, a osiedlem Młodości a łączącą się z ulicą Jakuba Zachemskiego i ulicą Gustawa Daniłowskiego.
wybrane prace:
1840 - Popiersie zakonnika
1840 - Kobieta w zielonym szalu
1840 - Morskie Oko, olej
1850 – Kościół Karmelitów na Piasku
1853 - Młyn w Chochołowie
1853 - Portret kobiety
1853 - Kościół Karmelitów na Piasku
1853 – Baszta Sandomierska
1853 - Wawel
1853 – Pałac Wielopolskich
1853 – Widok kościoła OO. Marków
1869 - Rynek krakowski
1869 - Wawel od strony Skałki
1869 - Widok wschodniej części Rynku Krakowskiego
1883 - Kleparz ze szkołą parafialną
1904 – album Pomniki Krakowa Maksymiliana i Stanisława Cerchów
kalendarium
1839 - wystawiał na Pierwszej Wystawie Sztuki w Krakowie
1839-1849 – uczył się w Szkole Rysunku i Malarstwa przy Instytucie Technicznym w Krakowie
1843-1844 – nauczyciel rysunku w szkole św. Floriana
1850 – kierował zakładem artystyczno-litograficznym Towarzystwa Naukowego Krakowskiego
1852-1860 – miał własny zakład litograficzny
1853, 1855, 1857 i 1860 – wyjeżdżał w Tatry
1853 – mieszkał w Chochołowie
1855 – mieszkał w Zakopanem
1855/1856 – uczył rysunku w szkole św. Scholastyki
1859–1862 – uczył rysunku w Staniątkach
1860 – poślubił swoją uczennicę i kuzynkę Leokadię Burdzińską
1903, 1904 – spędzał lato w Zakopanem wraz z chorą na płuca żoną
źródła:
Teresa Stanisławska-Adamczewska, Jan Adamczewski, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000
Feliks Kopera, Cercha Maksymilian [w:] Polski słownik biograficzny, t. 3, Kraków 1937, reprint Kraków 1989
Ewa Śnieżyńska-Stolot, Maksymilian Cercha malarz Tatr, [w:] „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie”, rok LXV (2020)
Stanisław Lam, Ilustrowana encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego, t. 1, Warszawa 1926-1928
Rocznik krakowski, t. 39, Wrocław 1968