Stanisław Cercha
(8 maja 1867 Kraków – 23 sierpnia 1919 Kraków)
malarz, rysownik, historyk sztuki
rodzina
syn Maksymiliana i Leokadii
biogram
Pierwsze nauki rysunku pobierał u ojca, następnie uczył się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (między innymi u W. Łuszczkiewicza, Floriana Cynka i J. Matejki), później studiował przez kilka lat w szkole Antona Ažbego w Monachium. Malował portrety, sceny rodzajowe, widoki architektury i pejzaże, kontynuował dzieło ojca, wykonując dokumentalne rysunki zabytków Krakowa.
Był też autorem prac naukowych z dziedziny historii sztuki i etnografii. Publikował również w pismach takich jak "Kwartalnik Litewski", "Świat Słowiański", "Wisła", "Ziemia". Napisał także monografię wsi Łopuszna – nie została ona nigdy wydana, rękopis znajduje się w archiwum Muzeum Etnograficznym w Krakowie.
Działał w Towarzystwie Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, w Towarzystwie Opieki nad Polskimi Zabytkami Sztuki i Kultury, był członkiem Komisji do Badań Historii Sztuki w Polsce przy Akademii Umiejętności. Z ramienia Towarzystwa Opieki nad Polskimi Zabytkami prowadził inwentaryzację zabytków w Królestwie Polskim. Zamierzał wydać Pomniki Warszawy. Oddział Czapskich posiada około 100 jego prac i dwa szkicowniki.
Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (pas Ac, grobowiec rodzinny).
wybrane prace:
1894 - Ojciec
1896 - Autoportret
1897 - Drzewo
1897 - Antonina Schmidowa
1897 - Widok cerkwi
1907 - Snopy w Sosnowicy
wybrane prace:
1896 - Baśnie ludowe zebrane we wsi Przebieczany
1899 - Przebieczany, wieś w powiecie wielickim pod względem etnograficznym
1914 - Kleparz – przedmieście Krakowa przed 50 laty
1917 – wraz z Feliksem Koperą Nadworny rzeźbiarz króla Zygmunta Starego, Giovanni Cini z Sieny i jego dzieła w Polsce
kalendarium
1881–1889 – uczył się w krakowskiej SSP
1889–1891 – studiował w Monachium
1901 – został członkiem Komisji do Badań Historii Sztuki w Polsce
1988 - Cerchowie otrzymali własną ulicę (dawną ulicę Marcina Kasprzaka) w XVIII dzielnicy Nowa Huta, między osiedlem Na Skarpie, a osiedlem Młodości a łączącą się z ulicą Jakuba Zachemskiego i ulicą Gustawa Daniłowskiego.
źródła:
Teresa Stanisławska-Adamczewska, Jan Adamczewski, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000
Feliks Kopera, Cercha Stanisław [w:] Polski słownik biograficzny, t. 3, Kraków 1937, reprint Kraków 1989
Rocznik krakowski, t. 39, Wrocław 1968
Ewa Śnieżyńska-Stolot, Cercha Stanisław, Słownik Artystów Polskich
Helena Kapełuś, Julian Krzyżanowski, (red.), Dzieje polskiej folklorystyki 1864-1918, Warszawa 1982