Marek Chlanda
(12 listopada 1954 Kraków - )
rzeźbiarz, rysownik, autor performance oraz instalacji
biogram
Uczęszczał do Podstawowej Szkoły Muzycznej w Krakowie oraz studiował na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u M. Wejmana i Mariana Kruczka. Został wykładowcą ASP, później prowadził warsztaty ze studentami Vestlendets Kunstakademie w Bergen (Norwegia) jako eksperyment tzw. podróżującej akademii. Prowadził też pracownię w filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie.
Debiutował jako rysownik, tworzy w tradycji sztuki konceptualnej, eksponował surowość naturalnych materiałów, realizował między innymi przestrzenne koncepcje, zespoły prac i instalacje. Jego prace były prezentowane na ponad stu pięćdziesięciu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą (między innymi Dania, Norwegia, Niemcy, Holandia, Belgia, USA, Węgry, Czechy, Izrael, Włochy Francja Szwajcaria, Wielka Brytania Brazylia). Jest laureatem prestiżowej Nagrody Fundacji Nowosielskich.
Przez wiele lat związany z Muzeum Sztuki w Łodzi, a także z Galerią Foksal w Warszawie. Współpracuje z Galerią Starmach w Krakowie oraz z Galerią Muzalewska w Poznaniu. Jego prace znajdują się w licznych kolekcjach muzealnych oraz prywatnych w wielu krajach.
Mieszka i pracuje w Krakowie.
wybrane prace:
1976 - Pierwsze cztery serie rysunkowe
1980 - Epifanie
1980 – performance Koncert
1989 – instalacja dźwiękowa Klankinstallatie
2003 – Kodeks Nadwiślański
2004 – Pamiętniki Boga
2006–2009 - Beatyfikacje
2012 - Tranzyt
2012 - Uzdrowisko
2015 – Oczy naprzeciw ściany
2016 – Sub speciae aeternitatis
2017-2018 – Szkoła utopii
2020 – Cargo
2021 - Cud
2022 – Kobiety
2023 – W ruchu oddalania się od centrum
2014 – książka „Rozmowy o sztuce nieświeckiej (2002-2003)” (z J. Jedlińskim)
wybrane wystawy:
indywidualne:
1976 – Dom Polski, Cieszyn
1978 – Seria XIII, Galeria Mały Rynek, Kraków
1981 – Gammel Kongevej, Galerie Kanal 2, København
1985 – Rysunki, rzeźby, reliefy, Muzeum Sztuki, Łódź
1987 – Den Umulige Kaerlighed, Fyns Kunstmuseum, Odense
1988 – Miejsca Rzeźby. Joseph Beuys, Marek Chlanda [odrębny pokaz solowy], Royden Rabinowitch,
Muzeum Akademii Sztuk Pięknych, Warszawa
1990 – Selection for Budapest, Budapest Galéria, Budapest
1991 – Rzeźby (Odpowiedź Beckettowi), Galeria Krzysztofory, Kraków
1993 – Sculptures and Drawings, Tel Aviv Museum of Art, Tel Aviv
1994 – Rzeźba, Galeria Zacheta, Warszawa
1995 – A Sculpture Installation, Curt Marcus Gallery, New York
1996 – Dobranoc, Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa
1996 – Hasta la muerte, Galeria Foksal, Warszawa
1998 – Rysunki, Galeria Starmach, Kraków
1999 – Rysunki i rzeźby 1978-1999, Bunkier Sztuki, Kraków
2002 – Prace na podłodze i na ścianie, Galeria Starmach, Kraków
2002 – Villa Serena, Galeria Muzalewska, Poznań
2003 – Kodeks Nadwiślański, Galeria Foksal, Warszawa
2003 – Miejsce dla Ignacego, Galeria U Jezuitów, Poznań
2004 – Pamiętniki Boga [fragmenty], Galeria Foksal, Warszawa
2005 – Porządek, Galeria Muzalewska, Poznań
2006 – Sześć dni, Galeria Foksal, Warszawa
2007 – Kolekcja poznańska, Galeria Muzalewska, Poznań
2009 – Życie zewnętrzne (część druga), Galeria Starmach, Kraków
Życie zewnętrzne (część pierwsza), Galeria Muzalewska, Poznań
Beatyfikacje, Muzeum Narodowe, Poznań
zbiorowe:
1978 - La Post Avantguardia, Museo del Sannio, Benevento (Włochy)
1978 - Grands et Jeunes d'Aujourd'hui, Grand Palais, Paryż (Francja)
1979 - Polish Modern Art, Galleri Asbaek, Kopenhaga (Dania)
1980 - Polnische Kunst aus drei Jahrzehnten, Albertinum, Drezno (Niemcy)
1980 - Biennale de Paris, Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, Paryż (Francja)
1981 - New Art from Poland, Künstlerhaus, Stuttgart (Niemcy)
1982 - II Internationale Jugendtriennale der Zeichnung, Kunsthalle, Norymberga (Niemcy); Musée Cantonal des Beaux-Arts, Lozanna (Szwajcaria)
1982 - Biennale de Paris, Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris, Paryż (Francja)
1984 - Koncepcje przestrzeni w sztuce współczesnej, Muzeum Narodowe, Warszawa 1985 - Sieben Künstler aus Krakau, Kusnthalle, Norymberga (Niemcy)
1986 - Origins Originality + Beyond - The Sixth Biennale of Sydney, Art Gallery of New South Wales, Sydney (Australia)
1986 - Extended Fragments..., Galleri Sct. Agnes, Roskilde (Dania)
1988 - Miejsca Rzeźby - Joseph Beuys, Marek Chlanda, Royden Rabinowitch, Muzeum ASP, Warszawa
1988 - Rzeźba w ogrodzie, SARP, Warszawa
1988 - Polish Realities, Muzeum Sztuki, Łódź; Third Eye Centre, Glasgow (Wielka Brytania)
1989 - Fine Art from the Jytte and Borgen Collection, Kunstforeningen, Kopenhaga, Silkeborg (Dania)
1989 - Krakowi Kunst, Tartu Rikil Kunstimuseum, Tartu
1989 - Supplements - Contemporary Polish Drawing, John Hansard Gallery, Southampton (Wielka Brytania)
1989 - Paul Gees, Marek Chlanda, De Werf, Aalst
1990 - Verzameling II, Museum van Hedendaagse Kunst, Antwerpia (Belgia)
1990 - 10 Maestri Polacchi del Disegno, Galleria Giardino delle Cantocelle, Spoleto (Włochy)
1991 - Positionen Polen, Künstlerhaus Bethanien, Berlin (Niemcy)
1991 - Kolekcja sztuki XX wieku w Muzeum Sztuki w Łodzi, Galeria Zachęta, Warszawa
1992 - Muzeum Sztuki w Łodzi. Collection-Documentation-Actualité 1931-1992, Musée d’Art Contemporain de Lyon, Espace Lyonnais d'Art Contemporain, Lyon (Francja)
1992 - Polska Rzeźba Współczesna, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
1992 - Polnische Avantgarde 1930-1990, Neuer Berliner Kunstverein, Staatlichen Kunsthalle, Berlin (Niemcy)
1993 - Marek Chlanda, Stefan van der Ende, Galerie de Zaal, Delft (Holandia)
1993 - Hiding Revealing, Galerie in Situ, Aalst
1993 - Augenlied, Mecklenburgisches Kunstlerhaus, Schloss Pluschow (Niemcy)
1993 - Identity Today - the Contemporary Czech, Hungarian, Polish, Slovak Art, Centre des Conférences Albert Borschette, Bruksela (Belgia)
1994 - Sculptures 1994, Galerie de Zaal, Delft (Holandia)
1994 - Fragment kolekcji, Muzeum Narodowe, Poznań
1994 - Rauma Biennale Balticum, Rauma Art Museum, Rauma
1994 - Der Riss im Raum, Martin-Gropius-Bau, Berlin (Niemcy)
1994 - Pustynna burza, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice
1994 - Galeria Sztuki Współczesnej - Fragment Kolekcji, Muzeum Narodowe, Poznań
1994 - XXII Biennal de Sao Paulo, Sao Paulo (Brazylia)
1995 - Rysa w przestrzeni, Galeria Zachęta, Warszawa
1995 - Gdzie jest brat twój, Abel?, Galeria Zachęta, Warszawa
1995 - Wystawa sztuki współczesnej dla Szanownej Publiczności, Międzynarodowe Targi Poznańskie, Poznań
1995 - Sztuka jako Myśl, Sztuka jako Energia, Muzeum Architektury, Wrocław
1995 - X Spotkania Krakowskie, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Kraków
1995 - Galeria Sztuki Współczesnej – Pokaz 2, Muzeum Górnośląskie, Bytom
1995 - Wokół rzeźby lat 70-tych i 80-tych, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
1996 - Kunst und Natur. Sztuka wobec natury, BASF-Feierabendhaus, Ludwigshafen; Lindenau-Museum, Altenburg (Niemcy); Galeria Sztuki Współczesnej, Zachęta, Warszawa
1996 - Impact. Avant-garde cracovienne aprčs 1945, Instytut Polski, Paryż
1996 - Horizons. 14 Polish Contemporary Artists, Sonje Museum of Contemporary Art, Kyongju; Kwangju Museum of Contemporary Art; Chosun Ilbo Galellery (Korea)
1996 - Styki, Galeria Foksal, Warszawa
1997 - Europe > Humanisme, Selest’Art, Selestat (Francja)
1997 - Lengyelország. Müvészet 1945-1996, Mücsarnok, Budapeszt
1997 - News from Cracow, Pécsi Galčria, Pécs (Węgry)
1999 - Poliptyk, BWA, Katowice
2000 - Nie-wyobraźnia, Miejska Galeria Sztuki, Wrocław
2001 - Oblicza śmierci, BWA, Katowice
2001 - Trzy tematy biblijne, Muzeum Archidiecezjalne, Katowice
2001 - In Between, Cultural Center, Chicago
2004 - Malewicz w Polsce, Galeria Arsenał, Białystok
2002 - Kolekcja Małopolskiej Fundacji Muzeum Sztuki Współczesnej, MCK Kraków
2006 - Kolekcja 2000 plus, Muzeum Narodowe, Wrocław
2007 - Wreszcie nowa! Małopolskie kolekcje sztuki nowoczesnej, Bunkier Sztuki, Muzeum Narodowe, Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach, Kraków
kalendarium
1973–1978 - studiował na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie
1980–1982 – pedagog ASP
1983–1984 – realizował „Podróżującą Akademię”
1986–1988 – prowadził wykłady w filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie
1990 – laureat I nagrody na Small Sculpture Biennale w Budapeszcie
1997 – laureat Nagrody Fundacji Nowosielskich
2018 – nagroda im. W. Falęckiego
źródła:
B. Mądra, Cielesność rysunku, "Projekt", 1981, nr 5(144)
J. Jedliński, bez tytułu, [w:] Marek Chlanda. Rysunki, Starmach Gallery, Kraków 1990 J. Hanusek, Samowystarczalność Marka Chlandy, "Czas Krakowski", 2-3 III 1991
J. Suchan, Językowe utopie Marka Chlandy, "Format", 1995, nr 20/21
J. Suchan, bez tytułu, [w:] Dobranoc, Starmach Gallery, Kraków 1995
A. Skalska, bez tytułu, [w:] Dobranoc, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 1996
M. A. Potocka, Brzeg równowagi, [w:] Rysunki i rzeźby 1978-1999, Bunkier Sztuki, Kraków 1999
Artysta amator. Z Markiem Chlandą rozmawia Jarosław Suchan, [w:] Rysunki i rzeźby 1978-1999, Bunkier Sztuki, Kraków 1999