Henryk Czeczott
(18 czerwca 1875 Petersburg, Rosja – 6 września 1928 Freiberg, Saksonia)
specjalista w zakresie górnictwa
rodzina
syn Ottona, lekarza, dyrektora szpitala, i Leontyny z Kukielów
Henryk Czeczott (1875–1928), Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji
brat Alberta (1873–1955), inżyniera, konstruktora i specjalisty w dziedzinie budowy parowozów i Marii Popławskiej, rzeźbiarki
w 1910 roku poślubił Hannę (1888–1982), z domu Peretiatkowicz, podróżniczka, paleobotanik i fitogeograf
biogram
Po ukończeniu Instytut Górnictwa w Petersburgu, odbywał praktykę zawodową w Zagłębiu Dąbrowskim w kopalniach „Mortimer”, „Wiktor”, „Saturn” oraz w hucie „Bankowej”. Został kierownikiem robót górniczych, a następnie pomocnikiem zawiadowcy w kopalni „Saturn” koło Sosnowca. Wdrażał tu swój autorski projekt nowoczesnego wydobywania węgla z pokładów mających tylko kilka metrów grubości oraz zajmował się dopowietrzaniem pokładów już istniejących.
Był aktywnym członkiem Sekcji Górniczo-Hutniczej Oddziału Warszawskiego Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu. Współredagował dział „Górnictwo i Hutnictwo” warszawskiego Przeglądu Technicznego, przekształconego w „Przegląd Górniczo-Hutniczy”. Doświadczenie zdobyte w zakresie praktyki wydobywczej spożytkował następnie w pracy naukowo-badawczej.
Został najpoważniejszym autorytetem w Rosji w zakresie teorii i praktyki wzbogacania kopalin użytecznych, był wybitnym znawcą problematyki wentylacji kopalń i przeróbki mechanicznej kopalin. Brał udział w kilku wielkich ekspedycjach poszukiwawczych w Rosji, Mongolii, Chinach podczas których odkryto wiele cennych złóż.
Po przeniesieniu się do Krakowa objął stanowisko profesora w Akademii Górniczej, zorganizował Zakład Górnictwa i Przeróbki Mechanicznej, zainicjował tworzenie laboratoriów robót górniczych, wentylacji, analizy gazów itp. Opublikował ponad 100 prac naukowych w języku polskim i rosyjskim, głównie z zakresu przeróbki mechanicznej kopalin, wentylacji kopalń i eksploatacji złóż.
Zmarł w trakcie podróży naukowej po Niemczech.
W ścianie pawilonu A-l AGH znajduje się jemu poświęcona tablica pamiątkowa. Jego imieniem nazwano jedną z kopalń śląskich, a w Krakowie ulicę w XIII dzielnicy Podgórze (Przewóz), dochodzącą do ulicy Rącznej.
wybrane prace:
1903 – Odbudowa pokładu „Szczęsny” w kopalni „Saturn”
1905 – Przewietrzanie robót podziemnych w kopalni „Saturn”
1907 – Obliczanie wentylacji kopalni
1930–1937 - Przeróbka mechaniczna użytecznych ciał kopalnych, t. 1-4
kalendarium
1894 – ukończył gimnazjum matematyczno–przyrodnicze w Petersburgu
1900 – absolwent Instytutu Górnictwa w Petersburgu
1900–1907 – pracował w kopalni „Saturn” w Czeladzi jako kierownik robót górniczych, a następnie pomocnik zawiadowcy
1902 – założył w Czeladzi Towarzystwo Spożywcze
1903 – współzałożyciel Stowarzyszenia Spożywczego „Alma”, zrzeszającego górników kopalni „Saturn”
1903 – przystąpił do zagłębiowskich organizacji PPS
1904 – delegowany przez Radę Związku Przemysłowców Górniczych i Hutniczych w Dąbrowie Górniczej wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie w kopalniach stanów Pensylwania i Illinois zapoznał się z nowymi metodami i zdobyczami techniki oraz całokształtem górnictwa węglowego USA
1908 I – 1908 VII – pracował jako naczelny inżynier kopalni „Jan” w Dąbrowie Górniczej
1908–1909 – kontynuował swoje studia w Niemczech i w Austrii
1909 – badał kopalnie rud żelaza, złota, miedzi i azbestu na Uralu
1909 – Instytut Górnictwa w Petersburgu przyjął jego dysertację doktorską
1910 – powrócił do petersburskiego Instytutu Górniczego, gdzie na podstawie pracy O przewietrzaniu robót podziemnych został docentem w Katedrze Górnictwa
1911 – założył konsorcjum dla poszukiwania złota na Syberii
1913 – profesor nadzwyczajny Instytutu Górniczego w Petersburgu
1913 – wziął udział w wielkiej wyprawie dla poszukiwania złota w górach Ałtaju i w Mongolii
1914–1915 – kontynuował studia w Massachusetts Institute of Technology w Stanach Zjednoczonych, zwiedzał kopalnie i zakłady przeróbcze USA
1916 – po powrocie z Bostonu zorganizował w Petersburgu stację doświadczalną, laboratorium przeróbki oraz biuro projektów, które wykonywało projekty dla wszystkich inwestycji w dziedzinie przeróbki mechanicznej w Rosji
1917-1922 – dziekan Wydziału Górnictwa Instytutu Górnictwa w Leningradzie
1919 – władze utworzonej Akademii Górniczo-Hutniczej wezwały Czeczotta do Krakowa, powierzając mu kierownictwo katedry górnictwa
1921 XII 1 – otrzymał nominację na profesora zwyczajnego Akademii Górniczej w Krakowie
1922 IX – przeniósł się do Krakowa i w Akademii Górniczej objął Katedrę Górnictwa i Przeróbki Mechanicznej
1928 – zorganizował cykl wykładów przeznaczonych dla członków Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górniczych i Hutniczych, propagując najnowsze osiągnięcia techniki w zakresie wentylacji
1929 VI 9 – w AGH odsłonięto tablicę pamiątkową jemu poświęconą
1984 – Senat AGH ustanowił Nagrodę imienia prof. H. Czeczotta przyznawaną za wybitne prace naukowe dotyczące górnictwa i związanych z nim dziedzin nauki
źródła:
Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1938
Teresa Stanisławska-Adamczewska, Jan Adamczewski, Kraków, ulica imienia …, Kraków 2000
Czesław Brzoza, Kraków między wojnami, Kraków 1998
Słownik biograficzny historii Polski, Ossolineum, Wrocław 2005
J. Samujłło, Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964), Kraków 1965