Jan Czubek
(12 maja 1849 Baczków koło Bochni – 14 lipca 1932 Kraków)
filolog klasyczny, historyk literatury, tłumacz, bibliotekarz, bibliograf, edytor
rodzina
syn Jana, średniorolnego chłopa, i Wiktorii z Barbackich
biogram
Po ukończeniu Gimnazjum św. Jacka w Krakowie rozpoczął studia filologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach pracował jako nauczyciel w szkole powszechnej w Stanisławowie i w Bochni, później został profesorem języków starożytnych i języka polskiego w gimnazjum w Tarnowie.
Przeniósł się do Krakowa, był nauczycielem i bibliotekarzem w Gimnazjum św. Anny. Został członkiem i bibliotekarzem księgozbioru Akademii Umiejętności.
Był specjalistą w zakresie bibliotekoznawstwa, badaczem historii literatury polskiego baroku (zwłaszcza życia i twórczości Wacława Potockiego, Jana Chryzostoma Paska i Wespazjana Kochowskiego), wydawcą, tłumaczem literatury, głównie starożytnej.
Zbadał zbiory rękopisów biblioteki Branickich w Suchej, Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, warszawskich kolekcji Zamoyskich i Krasińskich, lwowskich zbiorów Biblioteki Uniwersytetu, Ossolińskich, Pawlikowskich, Baworowskich i Poturzyckich. Pracował nad uporządkowaniem i udostępnieniem zbiorów Biblioteki AU. Przygotował wydania wielu dzieł literackich polskich i zagranicznych, współpracował z J. Kleinerem przy edycji Dzieł wszystkich J. Słowackiego, był autorem przekładów. Jego sumienne edycje do dziś funkcjonują w obiegu naukowym.
Często przebywał w Zakopanem, gdzie przyjeżdżał leczyć swój żołądek żentycą. Kurację przeprowadzał w bacówkach na halach, co pozwoliło mu dobrze poznać Tatry. Dobrze znał Walerego Eljasza i Władysława Zamoyskiego. W domu, który postawił w Zakopanem, H. Sienkiewicz napisał Bez dogmatu.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera GD).
wybrane prace:
1883 – antologia Lirycy greccy doby klasycznej
1884 - O tłomaczeniu
1893 - Wypisy polskie dla klasy III szkół gimnazyalnych i realnych, z Romanem Zawilińskim
1898 - Jan Chryzostom z Gosławic Pasek w oświetleniu archiwalnem
1900 - Ludność Podhala w XVII w. „Przewodnik Zakopiański”
1901 - Najstarsze gwarectwo polskie w Tatrach. „Przewodnik Zakopiański”
1903 - Orlando szalony Ariosta, przekład Piotra Kochanowskiego
1906–1912 - Katalog rękopisów Akademii Umiejętności w Krakowie, część 1-2
1910 - Pieśń nowa o szczęśliwej potrzebie pod Byczyną Joachima Bielskiego
1910 - Katalog rękopisów Biblioteki hr. Branickich w Suchej
1911 - Rękopisy hr. Morstinów w Krakowie
1912 - Pisma Z. Krasińskiego, t. 1-8
1913 - Korespondencja filomatów 1815-23, tom 1-5
1914 - Z przeszłości Podhala
1914 - Pamiętniki J.Ch. Paska
1914 - Zwierciadło Reja, wspólnie z Janem Łosiem
1914–1921 - Początki i nazwa Zakopanego, „Rocznik Podhalański”
1914–1921 - Bitwa pod Nowym Targiem 1670 r. „Rocznik Podhalański”
1916–1918 - Pisma polityczne z czasów rokoszu Zebrzydowskiego 1606-1608, tom 1-3
1916–1925 - Poezje M. Konopnickiej, t. 1-8 i 10
1917 - W sprawie nowej pisowni
1922 - Poezja filomatów, tom 1-2
1925 - Peregrynacja do Ziemi Świętej... M.K. Radziwiłła "Sierotki"
wybrane przekłady:
tragedie Sofoklesa:
1876 - Edyp w Kolonie
1881 - Antygona
1890 - Król Edyp
1908 - Epigramy Marcjalisa
1921 - Iliada Homera
1921 - Przemiany Owidiusza
1924 - Wybór poezji Horacego, tom 1-2
kalendarium
1869 – ukończył Gimnazjum św. Jacka w Krakowie
1869–1872 – studiował na Wydziale Filozoficznym UJ
1872 – pierwszy raz przybył do Zakopanego
1872–1873 – nauczyciel w szkole powszechnej Stanisławowie
1873–1875 – nauczyciel w szkole powszechnej w Bochni
1875 – profesor języków starożytnych i języka polskiego w Gimnazjum w Tarnowie
1877–1893 – nauczyciel i bibliotekarz w Gimnazjum Św. Anny w Krakowie
1879 – brał udział w pracach Komisji Językowej AU
1884 – członek Komisji dla Badań w Zakresie Historii Literatury i Oświaty w Polsce AU
1889 – wynajął dom w Zakopanem H. Sienkiewiczowi
1902 – członek AU
1902-1903 – sekretarz Komisji dla Badań w Zakresie Historii Literatury i Oświaty w Polsce AU
1903–1914 – bibliotekarz księgozbioru AU
1906–1913 – redagował "Przewodnik Bibliograficzny"
1914–1919 – redagował „Bibliografię Polską”
1918 – członek czynny AU, członek Komisji Języka Polskiego AU
1927–1931 – przewodniczący Komitetu Pisarzów Polskich PAU
1927–1931 – przewodniczący Komisji do Badań w Zakresie Historii Literatury i Oświaty w Polsce PAU
1930–1931 – dyrektor zbiorów i wydawnictw Komisji Historii Literatury Polskiej PAU
źródła:
Polski Słownik Biograficzny, t. 4, Kraków 1938
Słownik biograficzny historii Polski, Wrocław 2005
A. Śródka, P. Szczawiński, Biogramy uczonych polskich, Wrocław 1983