Wiesław Tadeusz Dymny 

(25 lutego 1936 Połoneczka koło Nowogródka – 12 lutego 1978 Kraków)

pisarz, rysownik, malarz, aktor 

rodzina

syn Wiktora i Janiny, nauczycielki

w latach 50. poznał Barbarę Nawratowicz, w której z wzajemnością się zakochał i przez siedem lat pozostawał w związku

jego pierwszą żoną była Teresa Hrynkiewicz, której siostra, Barbara, była żoną Leszka Długosza, aktora "Piwnicy pod Baranami". Para poznała się w Klubie „Pod Jaszczurami”

w 1971 roku poślubił Annę z domu Dziadyk

biogram

           Uczył się w Liceum Ogólnokształcącym Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Bielsku-Białej (dzisiejszym III LO im. S. Żeromskiego). Już w tym czasie pisał pierwsze – niepublikowane – wiersze i opowiadania oraz tworzył prace plastyczne. Po zdaniu matury rozpoczął studia na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Na czwartym roku został przyjęty do Związku Polskich Artystów Plastyków, z którego później został skreślony z powodu zaległości składkowych.

           Nie ukończył studiów na ASP, jednak nadal rozwijał działalność artystyczną – zajmował się malarstwem, rzeźbą, scenografią i fotografią. Był współtwórcą krakowskiego kabaretu Piwnica pod Baranami, dla którego pisał teksty piosenek i monologów, występował na scenie oraz przygotowywał scenografię do spektakli.

           Jako poeta i prozaik zadebiutował w czasopiśmie „Zebra” (nr 6), publikując wiersz Szyba oraz opowiadanie Przypowiastka prawdziwa o wielu bardzo sprawach. W kolejnych latach tworzył również dla Teatru STS i Teatru 38, a także dla kabaretu Remiza, który założył wspólnie z Barbarą Nawratowicz (z którą łączyła go relacja uczuciowa). Remiza działała przez około pół roku w Piwnicy pod Jaszczurami; dla tego zespołu przygotował program zatytułowany Opera strażacka.

           Był autorem scenariuszy filmowych (m.in. do filmu Chudy i inni w reżyserii H. Kluby), napisał około trzystu piosenek – w tym słynne Czarne anioły dla Ewy Demarczyk – oraz liczne fraszki i rysunki, publikowane głównie w „Szpilkach”. Za swoją twórczość literacką otrzymał Nagrodę Fundacji im. Kościelskich. Wybór jego bogatej i wciąż aktualnej spuścizny zawiera tom Słońce wschodzi raz na dzień i inne utwory, a jego postaci poświęcono film dokumentalny Dymny Dymny.

           Zdarzało się, że do hotelu Francuskiego w Krakowie zapraszał Barbarę Nawratowicz i Wiesława Dymnego (zamieszkujących wspólnie przy ul. św. Jana 3) premier Józef Cyrankiewicz, który był znajomym Dymnego. Według relacji Nawratowicz, Dymny kreślił dla Cyrankiewicza sprośne rysunki, a po paru głębszych wyzywał go od „łysych pał”, „komunistycznych gnojów” i „ostatnich skur...”, na co Cyrankiewicz reagował śmiechem, a Barbara przerażeniem.

           Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim.

           Mieszkanie było tylko zatrzaśnięte, a Wiesiek leżał nieżywy w kuchni – mówiła Anna Dymna autorom "Kolacji z konfidentem. Piwnica pod Baranami w dokumentach Służby Bezpieczeństwa", Jolancie Drużyńskiej i Stanisławowi M. Jankowskiemu. – Po przyjeździe pogotowia lekarz powiedział, że zgon nastąpił gdzieś około 23. w sobotę, więc do Piwnicy nie mógł już iść, bo już nie żył. Na początku nikt mi nie wyjaśniał, co mogło być przyczyną śmierci. Później powiedzieli, że serce, a następnie, że zgon nastąpił z powodu alkoholu. Trudno było w to uwierzyć, bo przecież dwie godziny wcześniej widziałam się z nim i był trzeźwy. Pomyślałam sobie, że może coś mu ktoś wstrzyknął? Nie było żadnego śledztwa, chociaż przekazałam milicji wszystkie moje sugestie i wątpliwości. Sugerowałam też, z kim powinni porozmawiać; chociażby z robotnikiem, z którym Wiesiek murował ścianę, czy z tym dziwnym facetem, który pojawił się nagle, gdy wynosili Wieśka, a którego znałam wcześniej z widzenia. […] Pewnego dnia dostałam informację, że śledztwo zamknięto, więc zażądałam wznowienia. Zgodzono się i wezwali Wacka Stefańskiego, który wtedy, w niedzielę podwoził mnie do mieszkania. Z nikim więcej nie rozmawiali i znowu zamknęli śledztwo z "braku dowodów". […] Muszę też powiedzieć o barze w kuchni, zbitym z desek. Wiesiek zawsze przy nim stał, w charakterystyczny sposób przerzucając ciężar na jedną nogę. Jak go znalazłam, to leżał właśnie tak, jakby stał i nagle się przewrócił. Musiał umrzeć nagle…

wybrane prace:

1963 - Opowiadania zwykłe

1966 - "Chudy i inni", scenariusz, dialogi, (aktor jako Paweł "Mały")

1967 - "Słońce wschodzi raz na dzień", scenariusz, współpraca scenograficzna, słowa piosenek

1971 – "Pięć i pół Bladego Józka", scenariusz, współpraca scenograficzna

1981 - Słońce wschodzi raz na dzień i inne utwory

1988 - Droga na Dziki Zachód

kalendarium

1953 – zdał maturę

1953-1961 - studiował na Wydziale Malarstwa krakowskiej ASP

1956 - współtwórca i aktor krakowskiego kabaretu Piwnica pod Baranami

1957 – debiutował jako poeta i prozaik

1961 – założył kabaret Remiza

1964–1967 – współpracował z grupą big beatową Szwagry

1967 – za twórczość literacką otrzymał Nagrodę Kościelskich

1970-1978 – z przerwami drukował wiersze na łamach tygodnika „Szpilki”

1987 - została powołana w Montrealu Fundacja Kulturalna im. Wiesława Dymnego

źródła:

Monika Wąs: Wiesław Dymny. Kraków 2013

Monika Wąs: Dymny. Życie z diabłami i aniołami. Kraków 2016

Wiesław Dymny. Jestem ranny człowiek. Pisarz, aktor, malarz. Red.: D. Jałowik. Kraków 2020