Ewa Maria Demarczyk
(16 stycznia 1941 Kraków – 14 sierpnia 2020 Wieliczka)
piosenkarka
rodzina
córka rzeźbiarza Leonarda (1911-1961) i krawcowej Janiny (1922-1979) z domu Bańdo
siostra Lucyny
1. mąż skrzypek Jakub Szczepański (1938-2020), rozwiedzeni w roku 1977
2. mąż był pozłotnikiem, skazany na karę pozbawienia wolności za popełnione kradzieże między innymi na jej szkodę
zamieszkała w Wieliczce razem z życiowym partnerem Pawłem Rynkiewiczem
biogram
Ukończyła krakowską Średnią Szkołę Muzyczną w klasie fortepianu, a następnie studiowała w krakowskiej PWST. Karierę sceniczną zaczynała w studenckim kabarecie „Cyrulik”, po czym związała się z Piwnicą pod Baranami, gdzie rozpoczęła współpracę z kompozytorem Zygmuntem Koniecznym. W Krakowie objęła funkcję dyrektora i kierownika artystycznego Państwowego Teatru Muzyki i Poezji (Teatru Ewy Demarczyk). Instytucja ta, mimo dużego powodzenia prezentowanych spektakli, po czternastu latach została zamknięta z przyczyn formalnych.
Brała udział w licznych festiwalach piosenki w Polsce i za granicą, zdobywając szerokie uznanie jako interpretatorka piosenki literackiej. W jej repertuarze znalazły się m.in. utwory takie jak Karuzela z madonnami, Czarne anioły, Grande valse brillante, Tomaszów czy Garbus (do muzyki Z. Koniecznego), a także Cyganka, Skrzypek Hercowicz, Pieśni nad Pieśniami, Sur le pont d’Avignon (do muzyki A. Zaryckiego).
Uchodziła za jedną z najwybitniej utalentowanych postaci polskiej sceny muzycznej; ceniono ją za niezwykłą ekspresję, silną osobowość estradową i wyjątkowy kunszt interpretacyjny. Dziennikarz i konferansjer Lucjan Kydryński nazwał ją „czarnym aniołem polskiej piosenki”. Dysponując głosem o dużej skali, w autorski sposób wykonywała starannie wybrane teksty, sięgając m.in. po poezję Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Mirona Białoszewskiego i Juliana Tuwima.
Z powodzeniem koncertowała na świecie – m.in. w Austrii, Niemczech, Francji (także w paryskiej Olympii), Szwecji, Wielkiej Brytanii, USA (m.in. w Carnegie Hall), a także na Kubie i w Brazylii. Otrzymała liczne wyróżnienia i odznaczenia, w tym nagrodę miasta Krakowa oraz złotą odznakę „Za zasługi dla Ziemi Krakowskiej”.
Pochowana na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXIXPASC, rząd 1, miejsce 9).
kalendarium
1958 – zdała maturę w VII Liceum Ogólnokształcącym im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie
1961 – rozpoczęła występy w krakowskim kabarecie studenckim Cyrulik
1962–1972 - związana z Piwnicą pod Baranami
1963 – wystąpiła na 1. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, otrzymała nagrodę festiwalu
1963 – wydała swój pierwszy singel
1964 – na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie zdobyła drugą nagrodę za „Grande Valse Brillante”
1966 - ukończyła studia w PWST w Krakowie
1967 – longplay Ewa Demarczyk śpiewa piosenki Zygmunta Koniecznego
1970 – film muzyczny Ewa Demarczyk
1971 – Złoty Krzyż Zasługi
1974 – płyta Ewa Demarczyk
1977 – Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja)
1978 - uhonorowana nagrodą miasta Krakowa
1979 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
1986 – 2000 - dyrektor i kierownik artystyczny Państwowego Teatru Muzyki i Poezji (Teatr Ewy Demarczyk) w Krakowie
1999 XI 8 – w Teatrze Wielkim w Poznaniu zagrała ostatni koncert w karierze
2000 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
2000 – całkowicie wycofała się z życia publicznego
2005 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
2010 – otrzymała Fryderyka za całokształt twórczości
2017 – Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
2020 – Nagroda 100-lecia ZAiKS-u
2022 III 16 – Rada Miasta Krakowa uhonorowała artystkę nadając nazwę Skwer Ewy Demarczyk fragmentowi Plant leżącemu pomiędzy ulicami: Poselską, Floriana Straszewskiego i Podzamcze
źródła:
Angelika Kuźniak, Ewelina Karpacz-Oboładze: Czarny Anioł. Opowieść o Ewie Demarczyk, Znak 2015
Szkic o twórczości Ewy Demarczyk, [w:] Marek Różycki jr., Artystyczny Bazar Różyckiego, Oficyna Wydawnicza Rafał Brzeziński /rafalbrzezinski.info/, 2016 – rozmowy, szkice i felietony z- i o najwybitniejszych twórcach kultury i sztuki
czytaj więcej Ewa Demarczyk … oraz culture ...