Hans Dürer

Dyrher, Derer, Dyrer; Johannes, Hanusz

(21 lutego 1490 Norymberga – około 1534 Kraków)

niemiecki malarz, rysownik i grafik 

rodzina

syn Albrechta, złotnika, i Barbary Holper 

Johann Dürer, źródło/Fotograf: https://www.britishmuseum.org/collection/object/P_1929-0522-4

młodszy brat Albrechta, posiadał jeszcze 16 rodzeństwa

biogram

           Uczył się malarstwa w warsztacie swojego brata Albrechta, a prawdopodobnie także u Michaela Wolgemuta. Współuczestniczył w realizacji ołtarza Hellerów, wykonując malowidła na skrzydłach, za co otrzymał zapłatę w wysokości dwóch guldenów.

           Pełnił funkcję nadwornego malarza króla Zygmunta I jako pictor Regiae Maiestatis. Otrzymywał stałe wynagrodzenie w wysokości jednego florena oraz przydział purpurowego sukna. Brał udział w dekorowaniu renesansowego zamku na Wawelu, należąc do najlepiej opłacanych artystów zatrudnionych przy tej realizacji. Wykonywał polichromie kasetonowych stropów i ścian, złocił rozety, a jego najważniejszym dziełem były malowane fryzy na ścianach drugiego piętra. Jego nazwisko wielokrotnie pojawia się w księgach rachunkowych budowy zamku krakowskiego oraz w rachunkach generalnych Seweryna Bonera. Otrzymywał wynagrodzenie także za farby wykorzystywane przy pracach malarskich i złotniczych w zamkowych salach, m.in. w Jordance i Kurzej Nodze. Jak zauważa Sinko-Popielowa, występował wówczas niejako w roli przedsiębiorcy, dostarczając materiały pomocnikom ze swojego warsztatu.

           Mieszkał przy ulicy Grodzkiej. W wyniku pożaru jego pracowni zniszczeniu uległo siedemnaście rozet przeznaczonych do polichromii. Wykonał na płótnie projekt (delineamentum alias viserungk) srebrnego ołtarza zamówionego w Norymberdze do kaplicy Zygmuntowskiej. Za malowanie i konserwację obrazów w tej kaplicy otrzymał pięć florenów, a za dekorację sklepienia – dziesięć. Za pomalowanie fasady i szczytu zamku od strony katedry zapłacono mu sto florenów, natomiast za narożnik przy wejściu do zamku – pięćdziesiąt florenów.

           Prace dekoracyjne na drugim piętrze przerwała jego choroba i śmierć. Zmarł w Krakowie, pozostawiając długi i żyjąc w trudnych warunkach materialnych. Jego sprawy majątkowe uporządkował brat Andrzej, z zawodu złotnik.

wybrane prace:

1534 - niezachowana dekoracja malarska Bramy Berecciego na Wawelu przedstawiająca Świętego Wacława i Świętego Floriana

1535 – fryz w Sali Turniejowej, ukończony przez Antoniego z Wrocławia

kalendarium

1509 – Jakub Heller przekazał mu napiwek dwa guldeny

1510 – w aktach norymberskich określany jako malarz

1513 – we Fryburgu

1522-1524 – na Śląsku

1527 VI 9 – rozpoczął służbę na dworze Zygmunta I

1527-1534 – notowany wielokrotnie w księgach

1529, 1530, 1531 – płacono mu za farby

1531 – jego pracownia uległa pożarowi

1531 – sporządził na płótnie wzór dla srebrnego ołtarza do kaplicy Zygmuntowskiej

1533 – wypłacono mu za prace w kaplicy Zygmuntowskiej

1533 – malował fasadę, szczyt zamku i narożnik przy wejściu

1534 – malował sale zamkowe

1535-1536 – odnotowano sądowe zajęcie dóbr po zmarłym malarzu Johannie Dererze przez licznych wierzycieli

1536 – w maju i czerwcu jego sprawy porządkował jego brat Andrzej

źródła:

Polski Słownik Biograficzny. T. 6: Dunin Rodryg – Firlej Henryk, Kraków 1948

Kazimierz Kuczman, Dürer Hans [w:] Słownik biograficzny historii Polski, Ossolineum, Wrocław 2005

Barbara Miodońska, Dürer Hans, [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. 2, D-G, Wrocław 1975

Andrzej Fischinger, Marcin Fabiański, Dzieje budowy renesansowego zamku na Wawelu, około 1504-1548, Kraków 2009

Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Warszawa-Kraków 1997

Krystyna Sinko-Popielowa, Hans Dürer i Cebes wawelski, “Biuletyn Historii Sztuki i Kultury”, V, 1937