Józef Edward Dutkiewicz
(13 marca 1903 Podgórze, Kraków – 7 września 1968 Olkusz)
artysta malarz, konserwator dzieł sztuki, nauczyciel akademicki
rodzina
syn Józefa(1864-1955), adiunkta sądowego, i Jadwigi z Szybalskich (1874-1939)
miał córkę Joannę Dutkiewicz-Szlezynger
biogram
Studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Józefa Mehoffera i Feliksa Szczęsnego Kowarskiego, a równocześnie historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W okresie studiów powołał do życia artystyczno-literackie koło „Negatywiści”. Na UJ obronił doktorat z historii sztuki na podstawie pracy poświęconej barokowemu kościołowi św. Ludwika we Włodawie.
Następnie wyjechał do Paryża, gdzie kształcił się u Józefa Pankiewicza, a jednocześnie podjął studia z zakresu konserwacji zabytków w École du Louvre. Obrazy powstałe w tym czasie prezentował zarówno we Francji, jak i w Polsce. Utrzymywał kontakty z grupą artystyczną „Zwrotnica”, a później został członkiem ugrupowania Pryzmat; jego twórczość malarska wpisuje się w nurt koloryzmu.
Rozpoczął pracę jako asystent konserwatora zabytków w Warszawie, następnie objął stanowisko konserwatora oraz kierownika oddziału sztuki w Wołyńskim Urzędzie Wojewódzkim. W Łucku współtworzył Wołyńskie Towarzystwo Naukowe oraz Muzeum Wołyńskie. Później został przeniesiony do Lublina, gdzie do wybuchu II wojny światowej nadzorował prace renowacyjne kamienic Starego Miasta. Działał także w Towarzystwie Przyjaciół Nauk w Lublinie jako przewodniczący Komisji Historii Sztuki i Etnografii. Był członkiem Rady Artystycznej miasta Lublina oraz aktywnie uczestniczył w życiu plastycznym miasta, biorąc udział w wystawach organizowanych przez Lubelski Związek Pracy Kulturalnej i Instytut Lubelski.
Na początku II wojny światowej zorganizował ukrycie obrazu Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem, który został przewieziony do Lublina. W okresie okupacji niemieckiej przebywał czasowo w Tarnowie, gdzie zajmował się konserwacją zabytków w Muzeum Diecezjalnym, a także w pobliskich Ciężkowicach.
Po zakończeniu wojny, jako wizytator delegowany przez Ministerstwo Kultury, brał udział w zabezpieczaniu zabytków na terenie Śląska. Następnie objął funkcję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie. Związał się również z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie jako wykładowca; był współtwórcą Wydziału Konserwacji Dzieł Sztuki i pełnił funkcję jego dziekana.
Założył i redagował czasopismo „Ochrona Zabytków”, a także zainicjował wydawanie „Folia Historiae Artium”. Publikował artykuły krytyczne dotyczące sztuki współczesnej (na łamach m.in. „Pionu”, „Arkad” i „Nike”) oraz opracowania poświęcone rzeźbie i malarstwu średniowiecznemu oraz nowożytnemu. W ramach „Katalogu zabytków” dla województwa krakowskiego opracował powiaty: bocheński, brzeski, dąbrowski, limanowski i tarnowski.
Prowadził liczne – niekiedy budzące dyskusje – prace konserwatorskie, m.in. w zamkach w Krasiczynie, Łańcucie i Pieskowej Skale, w ratuszu w Zamościu oraz w wielu kościołach, takich jak bazylika katedralna w Tarnowie czy kościół św. Elżbiety w Starym Sączu. Wykonywał również polichromie w świątyniach, m.in. u oo. Bernardynów w Przeworsku, w kościołach św. Małgorzaty w Dębnie, św. Stanisława w Jodłowej, Najświętszego Imienia Maryi w Ptaszkowej, Narodzenia NMP w Krużlowej oraz św. Andrzeja w Ciężkowicach.
Zaliczano go do grona wybitnych i zasłużonych konserwatorów polskiego dziedzictwa artystycznego. Pełnił funkcję przewodniczącego Komitetu Teorii i Historii Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
Zmarł tragicznie w czasie prac konserwatorskich malowideł ściennych w kościele w Olkuszu.
Pochowany w Tarnowie na Starym Cmentarzu.
wybrane prace:
1932 - Grobowce rodziny Tarnowskich w kościele katedralnym w Tarnowie
1939 - w lwowskim czasopiśmie naukowym „Dawna Sztuka” artykuł Fabryka cerkwi Wniebowzięcia N. M. P. w Poczajowie
1949 - Małopolska rzeźba średniowieczna 1300-1450
1956 - Materiały źródłowe do budowy murów obronnych miasta Tarnowa
1965 - Odkrycie i konserwacja malowideł z XIV - XVI w. w kościele w Olkuszu
kalendarium
1920 – jako ochotnik w szeregach 216 i 16 pułku piechoty Wojska Polskiego brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej
1921 – ukończył Gimnazjum im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie
1921-1927 - studiował malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i historię sztuki na UJ
1927 - uczył się w Paryżu u Józefa Pankiewicza
1927 – prace konserwatorskie w kościele w Szczepanowie
1927-1945 – jako malarz uczestnik licznych wystaw
1929 - objął na krótko kierownictwo Muzeum Miasta Tarnowa
1930 - uzyskał tytuł doktora filozofii na UJ
1931 - w Paryżu zorganizował wystawę swych prac w Galerie de l'art français
1931 X 8 - konserwator zabytków w Warszawie
1932 VI 22 - 1935 - konserwator zabytków sztuki w Łucku
1933-1939 - członek grupy Pryzmat
1935 X 31 - 1939 - konserwator zabytków sztuki w Lublinie
1938-1939 - wykładał historię sztuki na KUL-u
1938-1939 - dzięki jego staraniom malowidła w piwnicach dawnej winiarni kamienicy Lubomeckich w Lublinie poddane zostały zabiegom konserwatorskim
1943 - prace konserwatorskie w kościele w Krużlowej Wyżnej
1945 - organizator i pierwszy powojenny dyrektor Muzeum Ziemi Tarnowskiej
1947 X 29 – Złoty Krzyż Zasługi
1946-1951 - Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie
1948 – założyciel kwartalnika „Ochrona Zabytków”
1948-1950, 1961-1968 – redaktor kwartalnika „Ochrona Zabytków”
1949 - habilitował się na UJ w zakresie historii sztuki i konserwatorstwa
1950 - wykładowca Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
1951-1958 - dziekan Wydziału Konserwacji Dzieł Sztuki ASP
1955-1962 – prezes krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki
1956 - prace konserwatorskie w pałacu w Krasiczynie
1958 - profesor nadzwyczajny ASP
1959 - prace konserwatorskie w kościele w Dębnie
1960 - prowadził prace konserwatorskie w pałacu w Łańcucie
1963-1968 – prace konserwatorskie w kolegiacie św. Andrzeja w Olkuszu
1965 - kierownik Studium Konserwacji Zabytków przy Wydziale Malarstwa i Grafiki ASP
1966 – prace konserwatorskie polichromii w refektarzu klasztoru dominikanów w Krakowie
1968 - prace konserwatorskie w kościele w Tarnowie
1983 - jedna z tarnowskich ulic, w dzielnicy Krzyż, została nazwana jego imieniem
źródła:
Lech Kalinowski, Profesor dr Józef Edward Dutkiewicz (1903-1968), „Ochrona Zabytków” (21/4), 1968
Katalog Zabytków sztuki w Polsce, t. IV, część III Kościoły i klasztory Śródmieścia 2 Warszawa 1978
Słownik biograficzny historii Polski, Ossolineum, Wrocław 2005
Informator Nauki Polskiej, Warszawa 1958: prof. Dutkiewicz Józef (zam. Kraków, Wawel 9)