Stanisław Dziedzic

(13 października 1953 Dąbrowa – 8 kwietnia 2021 Kraków)

historyk literatury, publicysta, kulturoznawca, pedagog 

rodzina

syn Eugeniusza i Zofii z domu Długosz 

Stanisław Dziedzic (1953-2021), źródło: praca własna, autor: Stanp

biogram

           Ukończył filologię polską oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a także studia z zakresu organizacji i zarządzania zasobami pracy w krakowskiej Akademii Ekonomicznej. Stopień doktora nauk humanistycznych w dziedzinie literaturoznawstwa uzyskał na podstawie rozprawy zatytułowanej „Romantyk Boży. Młodzieńcze fascynacje artystyczne Karola Wojtyły”, przygotowanej pod kierunkiem prof. Franciszka Ziejki.

           Jest autorem lub współautorem 24 książek oraz autorem ponad tysiąca publikacji, w tym kilkuset prac naukowych i popularnonaukowych. Jego artykuły ukazywały się w przeszło dziewięćdziesięciu czasopismach, gazetach i wydawnictwach naukowych, m.in. w „Studencie”, „Nowym Medyku”, „Integracjach”, „Ruchu Literackim”, „Suplementach”, „Dzienniku Polskim”, „Gazecie Krakowskiej”, „Peregrinus Cracoviensis”, „Zeszytach Naukowych UJ”, „Zeszytach Naukowych KUL”, „Renowacjach i Zabytkach”, „Alma Mater” oraz „Niepodległości i Pamięci”. Jego teksty zostały przetłumaczone na piętnaście języków.

           Przygotował pod względem naukowym i edytorskim wcześniej niepublikowane młodzieńcze utwory Karola Wojtyły („Magnificat. Sonety”, „Psałterz – Księga Słowiańska”), a także wiersze Marii Dłuskiej („Wiersze”) oraz Mariana Niżyńskiego („Kawaler księżycowy”). Opracował również liczne antologie poezji współczesnych krakowskich twórców, m.in. Józefa Barana, Adama Ziemianina, Andrzeja Warzechy, Wiesława Kolarza, Jerzego Piątkowskiego i Janusza Trzebiatowskiego. Publikacje te ukazały się w renomowanych krakowskich wydawnictwach.

           Aktywnie działał jako dziennikarz, łącząc tę pracę z działalnością dydaktyczną i administracyjną. Pełnił funkcję zastępcy dyrektora, a następnie dyrektora wojewódzkich wydziałów kultury i turystyki w Krakowie, był wicedyrektorem Biura Jubileuszowego 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz wykładowcą w Instytucie Spraw Publicznych UJ. Sprawował funkcję wiceprezesa Radia Kraków S.A., zasiadał w Radzie Nadzorczej Telewizji Polskiej S.A., kierował Wydziałem Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa oraz Biblioteką Kraków, a także był członkiem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Prowadził zajęcia na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Tarnowie.

           Brał udział w wielu konferencjach naukowych i popularnonaukowych w kraju i za granicą, inicjował i organizował liczne przedsięwzięcia kulturalne w Krakowie i regionie. Był pomysłodawcą i koordynatorem „krakowskich nocy” – cyklu wydarzeń kulturalnych obejmujących m.in. Noc Muzeów, Noc Teatrów, Krakowskie Noce Jazzu, Cracovia Sacra oraz Noc Poezji, które stały się ważnym zjawiskiem w życiu kulturalnym miasta.

           Uhonorowany został m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Otrzymał także Złoty Laur Fundacji Kultury Polskiej „Za mistrzostwo w sztuce pisarskiej” oraz Złoty Medal „Zasłużony dla Archidiecezji Krakowskiej”. Pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

           Zmarł w wyniku zainfekowania wirusem COVID-19.

           Pochowany na cmentarzu Salwatorskim.

wybrane prace:

1980 - Monografia Klubu „Pod jaszczurami” redakcja i wstęp: Tadeusz Skoczek

1980 - Szkice o prawosławiu, współautor: Jan Mazur, redakcja T. Skoczek

1985 - Monografia Teatru 38, współautor: T. Skoczek

1988 - Katalog autorów krakowskich, współautor: T. Skoczek

1995 - Krakowskie dziedzictwo kulturowe

1996 - Miasto lutniey podobne. Bramy i baszty Krakowa, współautor: Maria Rydlowa

1996 - Małopolska Zachodnia

1998 - Krakowskie. Kultura – turystyka koncepcja i autorstwo większości tekstów

1999 - Ojczyzna myśli mojej. Studia i szkice literackie wstęp: Krzysztof Pleśniarowicz

1999 - Skałka. Kościół i klasztor oo. Paulinów w Krakowie

1999, 2000, 2003, 2005, 2008 - Alma Mater Jagellonica

2000 - Dialogi trzy. Maria Dłuska – Konrad Górski – Tadeusz Kudliński

2001 - Serce Polski

2003 - Święty szlak Almae Matris przedmowa: Franciszek Ziejka

2007 - Teatr 38. Awangardowy zespół Waldemara Krygiera współautor: T. Skoczek

2009 - Ojciec Serafin Kaszuba Małgorzata Dziedzic

2009 - „Złote więzienie” Stanisława Augusta

2010 - Przygody z metacodziennością. Teatr 38 w latach 1960–1972

2012 - Arcybiskup Józef Bilczewski współautor: M. Dziedzic

2012 - Kraków to jest wielka rzecz wstęp: Franciszek Ziejka

2013 - Teatr 38. Grupa Piotra Szczerskiego

2013 - Portrety Niepospolitych wstęp: Franciszek Ziejka

2014 - Romantyk Boży

2016 - Ojciec Serafin Kaszuba na „nieludzkiej ziemi”: Ukraina-Rosja-Kazachstan pod redakcją Tadeusza Skoczka

2017 - Archipelag pięknych ludzi. Portrety i studia wstęp: Franciszek Ziejka

2018 - Teatr 38  wstęp: Marek Karwala

2018 - Urwany Film współautor: Tadeusz Skoczek

2019 - Antynomie ładu i niezgody: krakowskie studia do portretów

2023 - Kresy wciąż bliskie

kalendarium

1977 - ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim i zaczął czynnie uprawiać zawód dziennikarza

1978 – ukończył dziennikarstwo

1989–1998 - zastępca dyrektora, a następnie dyrektor wojewódzkich wydziałów ds. kultury i turystyki w Krakowie

1991 – ukończył podyplomowe studia z zakresu organizacji i kierowania zasobami pracy w krakowskiej Akademii Ekonomicznej

1998–2000 - wicedyrektor Biura Jubileuszowego 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego

1998–2003 - nauczyciel akademicki w Instytucie Spraw Publicznych UJ

1999-2003 - członek Rady Nadzorczej Telewizji Polskiej S.A. 

2000–2004 - wiceprezes Radia Kraków S.A.

2001 - członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa

2004–2016 - dyrektor Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa

2008-2018 – członek Rady Muzeum Archeologii

2010-2017 – inicjator powstania i zarządzający Parkiem Kulturowym Kraków Stare Miasto

2011 - Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 

2012 - odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski 

2015 - uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych

2016 – członek prezydium SKOZK

2017 I – 2021 - dyrektor Biblioteki Kraków

2021 - otrzymał pośmiertnie Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

źródła:

Dziedzic Stanisław, [w:] Władysław Tyrański, Kto jest kim w Krakowie : lokalne władze, urzędy, instytucje, środowiska : edukacja, zatrudnienie, pozycja zawodowa, działalność polityczna i społeczna, sympatie polityczne, rodzina, rozrywki i upodobania (dane z 1999 roku), Kraków 2000

Dr Stanisław Dziedzic, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska [dostęp 2022-03-14]