Dzisiejsza data:

Antoni Franciszek Mieczysław Madeyski

(16 października 1862 Pośnia Sielska, Wołyń – 1 lutego 1939 Rzym)

rzeźbiarz, medalier, malarz

rodzina

syn Bronisława Jana Madeyskiego herbu Poraj i Lubomiry Bajkowskiej herbu Lubicz

biogram

           Dzieciństwo spędził w Żytomierzu, gdzie uczęszczał do gimnazjum. Po przedwczesnej śmierci rodziców przeniósł się do Jelizawietgrada, gdzie ukończył Korpus Kadetów. Wobec braku zgody opiekuna na studia w Akademii Sztuk Pięknych, samodzielnie przygotowywał się do studiów w Wyższej Szkole Technicznej w Monachium. Po śmierci opiekuna spełnił swoje marzenie by studiować sztukę. Uczył się u najlepszych rzeźbiarzy i malarzy. W krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych między innymi u Izydora Jabłońskiego, Władysława Łuszczkiewicza i Walerego Gadomskiego, naukę kontynuował w akademii sztuk pięknych w Wiedniu u Hermana Hellmera, Carla Kundmanna i Caspara Clemensa Zumbuscha oraz w Petersburgu, gdzie uczestniczył w dorocznych wystawach akademickich. Opuściwszy Petersburg podróżował po Europie, między innymi po Polsce, Francji, Niemczech i Włoszech. Zamieszkał na stałe w Rzymie, aktywnie uczestniczył w życiu polskiego środowiska artystycznego (jego pracownia przy via Flaminia 36 była miejscem spotkań polskich artystów i emigrantów).

           Tworzył głownie portrety w popiersiach i medalionach, pomniki nagrobne, rzadziej statyczne i syntetyczne kompozycje rodzajowe o silnej skłonności do realizmu, inspirowane często antykiem i renesansem włoskim, a także malował i projektował. Gdy Mennica Państwowa w Warszawie ogłosiła konkurs na projekt nowych monet, stworzył symboliczny wizerunek Polonii – profil głowy kobiety w chuście z wieńcem, usytuowany na tle promieniście ułożonych kłosów. Inspiracją wizerunku Polonii były rysy twarzy Janiny Morsztyn, żony polskiego pisarza Ludwika Hieronima Morstina, ówczesnego attaché wojskowego w Rzymie.

            W Krakowie znajdują się między innymi popiersie Jana Matejki w niszy na elewacji wschodniej Pałacu Sztuki, nagrobki królowej Jadwigi (fundacji Karola Lanckorońskiego) oraz Władysława III Warneńczyka (fundacji Jana Puzyny i kapituły krakowskiej) w Katedrze na Wawelu, płaskorzeźba z popiersiem Stefana Batorego (ofiarowana przez artystę na Wawel) oraz pomniki nagrobne K. Baykowskiego na Cmentarzu Rakowickim i M. Drużbackiego w kościele Św. Piotra i Pawła.

W uznaniu zasług dla Krakowa odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa. Duża kolekcja jego prac znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie.

Zmarł w Rzymie na atak serca, został pochowany na rzymskim cmentarzu Campo Verano we wspólnym grobowcu z rzeźbiarzem Wiktorem Brodzkim i malarzem Aleksandrem Gierymskim.

wybrane prace:

1885Sabała (popiersie w terakocie)

1898Ból, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, Warszawa

1899Stefan Batory (plakieta reliefowa) kolekcja prywatna

1900 Popiersie Stanisława Kierbedzia, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, Warszawa

1901Śpiący pies, Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach, Kraków

1902Nagrobek królowej Jadwigi, katedra wawelska

1903 – 1906Nagrobek króla Władysława III, katedra wawelska

1905 Pomnik nagrobny księcia Władysława Sanguszki, Stary Cmentarz w Tarnowie

1906 - Pomnik nagrobny K. Baykowskiego, Cmentarz Rakowicki, Kraków

1906Popiersie Jana III Sobieskiego, Bazylika pw. św. Antoniego w Padwie

1907Portret mężczyzny (płaskorzeźba) Łazienki Królewskie w Warszawie

1908Aleksander Barzeński (Wiolonczelista), Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, Warszawa

1909 – 1910Pomnik nagrobny księcia Eustachego Sanguszki, katedra tarnowska

1912Epitafium księcia Zdzisława Czartoryskiego, kościół pw. św. Elżbiety, Jutrosin

1912Fryderyk Chopin (płaskorzeźba), Łazienki Królewskie w Warszawie

1912Pomnik Maurycego Drużbackiego, kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, Kraków

1913-1914 Popiersie Romana Damiana Sanguszki, ratusz w Tarnowie

1922Maria Grąbczewska (medalion), kolekcja prywatna

1924Pomnik nagrobny księcia Romana Sanguszki, Stary Cmentarz w Tarnowie

1931Władysław Umiastowski (płaskorzeźba), Łazienki Królewskie w Warszawie

1936Epitafium Stefana Przezdzieckiego, kościół pw. św. Stanisława Biskupa, Rzym

1936Epitafium Kazimierza Skimunta, kościół pw. św. Stanisława Biskupa, Rzym

Epitafium Jana Albina Goetza II, kościół pw. Trójcy Świętej, Okocim

Epitafium księcia Władysława Czartoryskiego, katedra wawelska

kalendarium

1882 - 1886 - studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych

1886 – 1890 – studiował w akademii sztuk pięknych w Wiedniu

1893 – 1898 – studiował w Petersburgu

1898 - zamieszkał na stałe w Rzymie

1899 – zorganizował czytelnię polską w Antico Caffe Greco przy via Condotti

1902 – współorganizował pośmiertną wystawę obrazów Aleksandra Gierymskiego w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych

1908 - w uznaniu zasług dla Krakowa uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa

1923 V 2 – został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski

1925 – otrzymał drugą nagrodę w konkursie rozpisanym przez Państwową Mennicę w Warszawie

1935 - Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych zorganizowało wystawę jubileuszową jego prac

1936 – znalazł się we władzach Koła Artystów Polskich „Kapitol”

źródła:

Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Kraków 2000

Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, Warszawa 1993