Stanisław Czycz
Michał C.
(6 kwietnia 1929 Gwoździec koło Krzeszowic – 29 czerwca 1996 Kraków)
poeta, prozaik
rodzina
syn Władysława, ślusarza kolejowego, i Heleny ze Spytkowskich, chłopki małorolnej
w 1966 roku poślubił Barbarę Sommer, rozwiedli się w 1981 roku
biogram
Po wojnie uczęszczał do gimnazjum ogólnokształcącego w Krzeszowicach oraz do Technikum Energetyczno-Elektrycznego w Krakowie. Przez pewien czas studiował malarstwo w krakowskiej ASP, w pracowni prof. A. Marczyńskiego, jednak studiów nie ukończył.
Po raz pierwszy jego wiersze opublikował Andrzej Bursa w „Od A do Z” – dodatku do „Dziennika Polskiego”. Jako poeta debiutował na łamach „Życia Literackiego” biorąc udział obok Mirona Białoszewskiego, Zbigniewa Herberta, Bohdana Drozdowskiego i Jerzego Harasymowicza w „Prapremierze pięciu poetów”. Opublikował wiersze Gdybym żył w roku 1883 …, i Szczur, jego wiersze skomentował Ludwik Flaszen. Jako prozaik debiutował wydrukowanym w „Twórczości” i opatrzonym komentarzem Jarosława Iwaszkiewicza opowiadaniem And, osnutym wokół historii ostatnich dni życia A. Bursy. Swoje utwory drukował na lamach „Dziennika Polskiego” i „Życia Literackiego”, w latach 60. współpracował z „Przekrojem”, gdzie prowadził rubrykę „Fotografia jest sztuką trudną”, do której pisywał felietony pod pseudonimami: Michał C. i Michał C. - fotoamator.
Był członkiem Związku Literatów Polskich (związana jest z tym anegdota, jak to przyniósł do krakowskiego oddziału Związku, znalezione w pociągu przepisane przez kogoś wiersze Czesława Miłosza, nie rozpoznał autora i uznał, że może je zaprezentować jako własne. Stosowna komisja rozpoznała bez trudu, że prawdziwym autorem jest pisarz wówczas wyklęty. Wywalono więc kandydata na poetę za drzwi, bo po pierwsze, nie można go było przyjąć do związku na podstawie cudzych wierszy, a po drugie, podejrzewano go o polityczną prowokację).
Jego twórczość poetycka utrzymana jest w tonie katastroficzno–wizyjnym, ogarnięta wizją totalnej zagłady. Bohaterowie jego prozy to często jednostki zbuntowane wobec konwenansów i przyjętych obyczajów. Demaskował wszelkiego rodzaju pozy i konwencje literackie.
Przez długie lata cierpiał na schorzenia dermatologiczne (łuszczyca), walczył z chorobą nowotworową i ciężką depresją. Żył wyizolowany ze środowiska literackiego, odosobniony w swoim mieszkaniu na ostatnim piętrze krakowskiego Domu Literatów przy Krupniczej 22.
Wyróżniony złotą odznaka „Za pracę Społeczną dla miasta Krakowa”.
Pochowany w rodzinnych Krzeszowicach.
wybrane prace:
poezje:
1957 - Tła
1960 - Berenais
proza:
opowiadania:
1967 - And
1968 - Nim zajdzie księżyc
1983 - Nie wiem, co powiedzieć
1987 - Ajol i Laor
powieści:
1967 - Ajol
1977 - Pawana
1987 - Nie wierz nikomu. Baza
pośmiertnie:
2007 – Arw
2016 – Nie wierz nikomu
kalendarium
1952 – ukończył Technikum Energetyczno–Elektryczne w Krakowie
1952–1955 – pracował w krakowskich Zakładach Kamienia Budowlanego
1953 – członek Koła Młodych Związku Literatów Polskich
1955 XII 18 - W świątecznym numerze "Życia Literackiego" (nr 51) opublikowano kolumnę wierszy młodych poetów: Mirona Białoszewskiego, Stanisława Czycza, Bohdana Drozdowskiego, Jerzego Harasymowicza i Zbigniewa Herberta. Wiersze przeszły do historii jako „debiut pięciu”. Wisława Szymborska, która kierowała w latach 1953-1966 działem poezji w „Życiu Literackim”, jako jedyna poparła wtedy propozycję Artura Sandauera opublikowania tych wierszy
1955-1957 – pracował zarobkowo
1957–1959 – studiował malarstwo w krakowskiej ASP
1959-1983 – członek ZLP
1962–1969 - współpracował z „Przekrojem”
1989 – laureat nagrody Funduszu Literatury
źródła:
Słownik biograficzny historii Polski, Ossolineum, Wrocław 2005
Agnieszka Konior, Anna Hojwa, Kraków. Spacerownik literacki, Kraków 2024
Jacek Olczyk, Życie literackie w Krakowie, Kraków 2016
Ewa Zamorska-Przyłuska, Przewodnik literacki po Krakowie i województwie małopolskim, Kraków 2010